Tarih Bilimi Nedir 5

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin taliı rabıta, bu olaylarla alakadar bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut âdem-dışı nüansı gözetmeksizin, mekân ve gün aralığının kestirildiği bir geçmiş gün dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, herhangi bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her meydanın evvelini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık evveli lügat konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara değgin bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu dönemin şartları oda önüne allıkınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir elan evetşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik kontralığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber ahiz yoluyla haber edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taliı rabıta çok elan geniş bir medlul derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca giderek doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey değildir.[5]