Tarih Bilimi Nedir 2

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin cihetı aralık, bu olaylarla müntesip bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya isim-dışı nüansı gözetmeksizin, nokta ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın geriini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık gerii lafız konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ait tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları çekmece önüne hileınarak, olanaklı başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir daha evetşanabilmesi kabilinden bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki partner katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda ittihaz suretiyle bili edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının cihetı aralık çok daha geniş bir valör derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta giderek doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]